We kijken met veel plezier terug op een informatief en inspirerend Community Event van 27 januari bij de HAN in Nijmegen. Het centrale thema van de dag was data delen. In dit artikel lees je meer over een aantal lezingen. Onderaan het artikel zijn de presentaties te downloaden.
Ontvangst en opening
Bij de ontvangst op het ‘Rode Pluche’ was er volop gelegenheid om bij te praten en kennis te delen. Vervolgens opende Erwin Folmer de dag in de collegezaal en gaf hij het woord aan keynotespreker Sebastian Steinbuss.
Internationale ontwikkelingen rond dataspaces
Sebastian Steinbuss sprak over International developments of data spaces, insights into standards and open questions for development and research. De kern van zijn lezing was als volgt:
Dataspaces worden in Europa al ongeveer tien jaar ontwikkeld en zijn inmiddels wereldwijd in gebruik, met een sterke aanwezigheid in Europa, Azië en Noord- en Zuid-Amerika. Innovatie en onderzoek blijven belangrijke drijfveren, omdat de meeste dataspaces zich nog in ontwikkeling bevinden. Internationale standaarden, zoals ISO/IEC 20151 (Dataspace Concepts and Characteristics), ISO/IEC 26450 (Dataspace Protocol) en ISO/IEC 26451 (Decentralized Claims Protocol), bieden een solide basis voor internationale opschaling.
In Europa ondersteunt het standaardisatieverzoek voor het Trusted Data Framework de naleving van de Data Act door de ontwikkeling van nieuwe standaarden. Trusted Data Transaction beschrijft concepten en vereisten voor de betrouwbaarheid en interoperabiliteit van dataspaces-connectoren. Daarmee wordt betrouwbare gegevensdeling voor dataproducten mogelijk gemaakt.
Ondanks deze sterke set aan standaarden blijven er uitdagingen bestaan op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Het gaat onder meer om de behoefte aan geschikte tools, methodologieën, businessmodellen, governancemechanismen in een multilaterale context en passend onderwijs.
Dijken van data: de Dijkatlas
De daaropvolgende spreker, Maarten Podt van de Dijkatlas, nam de aanwezigen mee in het verhaal Dijken van Data.
In Nederland worden duizenden kilometers dijken beheerd door een complex netwerk van actoren, informatiesystemen en financieringsstromen. Hoewel er grote hoeveelheden dijkdata beschikbaar zijn, blijkt deze informatie in de praktijk sterk gefragmenteerd. Deze versnippering leidt tot inefficiënties, hogere kosten en kennisverlies. Tegelijkertijd is er sprake van een omvangrijke dijkversterkingsopgave, stijgende kosten per kilometer dijk en een afnemende instroom van technisch talent. Dit vergroot de noodzaak om slimmer met beschikbare middelen om te gaan.
Wanneer de datapraktijk van waterkeringsbeheerders wordt geprojecteerd op de datalevenscyclus, blijkt dat de meeste knelpunten zich voordoen bij datadeling en bij de overgang van fysiek assetmanagement naar data-assetmanagement. Dit wijst erop dat waterschappen moeite hebben met meer abstracte data-gerelateerde assetactiviteiten. Dat is verklaarbaar, omdat hun praktijk traditioneel gericht is op het beheren van fysieke assets: de dijken.
Als antwoord op deze datafragmentatie wordt de Dijkatlas geïntroduceerd: een uniforme, technische dijkdataset van de Nederlandse dijken, opgebouwd uit geometrische, constructieve en ondergrondcomponenten. De meerwaarde van sterk datamanagement binnen de Dijkatlas wordt aangetoond via drie proof-of-concepts: geautomatiseerde veiligheidsbeoordeling, parametrisch dijkontwerp en voorspellend beheer. De Dijkatlas wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met keringsbeheerders, ingenieursbureaus en onderzoeksinstanties.
Verdere programmaonderdelen
Na een korte pauze volgden presentaties over ontology matching door Pano Maria van Modeldesk. Tot slot spraken Stijn Hoppenbrouwers en Robert Holwerda over het DEMAND Knowledge Platform. Zij lichtten de toolbox toe die wordt ontwikkeld ter ondersteuning van kennisdeling. Live werd onder meer de structuur van de Knowledge Graph gedemonstreerd en de relatie met de bijbehorende wiki-pagina’s.
Vooruitblik
We kijken alvast uit naar de volgende bijeenkomst, die naar verwachting plaatsvindt in de week van 18 tot en met 22 mei. Zodra de definitieve datum bekend is, informeren we je hierover.
Hieronder vind je de slides van de lezingen.

