Met een sterk programma vol gerenommeerde sprekers en een inspirerende locatie, Bellevue bij Alliander, was deze editie van het DEMAND Community Event een groot succes. Het event vond plaats tijdens de Arnhem Electricity Week. Na de opening door Astrid Hoge, academiedirecteur IT en Mediadesign van de HAN en Joke Kalma Manager Data Office van Alliander, deelden de sprekers hun inzichten en ervaringen. Hieronder vind je een aantal highlights van het event.
De lezing van Bart van Gennip behandelde het onderwerp CitizenCity. Dat is een data space deployment project dat wordt ondersteund door Data Spaces for Smart and Sustainable Cities and Communities en de Europese Unie, als onderdeel van de European Green Deal. In verschillende Europese steden worden momenteel meerdere data spaces ontwikkeld, met ondersteuning van de Technische Universiteit Eindhoven en Fontys Hogeschool. Het project laat niet alleen zien hoe data spaces in de praktijk werken, maar ook hoe gemeenten en hogescholen samen nieuwe technologieën en diensten ontwikkelen en toepassen.
Menno Kroes presenteerde namens de Nederlandse netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin de scope, roadmap en Nederlandse bijdrage aan het Europese INSIEME-project. INSIEME werkt aan de Common European Energy Data Space (CEEDS): een veilige, federatieve en interoperabele digitale infrastructuur voor de uitwisseling van energiedata in Europa.
Aan het project doen 54 Europese partners mee. Tot en met maart 2028 ontwikkelen zij standaarden voor data-uitwisseling, beveiliging, cloud-edgeconnectiviteit, governance en open-sourcecomponenten. Deze worden getest in verschillende Europese landen, onder meer voor flexibiliteitsmanagement, netdiensten, elektromobiliteit en de integratie van duurzame energie.
Bijna heel Nederland kleurt rood op de kaart van netcongestie. Duurzame energie groeit snel, maar het energienet en de uitwisseling van data groeien niet hard genoeg mee. Gemeenten, netbeheerders en inwoners verzamelen waardevolle data. Toch blijkt het delen daarvan in de praktijk vaak ingewikkeld.
Tijdens het DEMAND Community Event vertelde Javier Ferreira Gonzalez van Saxion over TRIAD-XL: een onderzoeksinitiatief dat bekijkt hoe federatieve data spaces kunnen helpen om lokale energiesystemen slimmer en beter samen te laten werken.
Het onderzoek bouwt voort op praktijkervaringen met energiecommunities in heel Europa. De technologie is er grotendeels al. De echte uitdaging zit ergens anders: hoe zorg je dat organisaties en inwoners data op een eerlijke, betrouwbare en begrijpelijke manier kunnen delen?
TRIAD-XL werkt vanuit Europese data space-principes en de DERA-referentiearchitectuur. Daarbij staan inwoners, bedrijven, gemeenten en lokale communities centraal. Het onderzoek kijkt niet alleen naar het uitwisselen van data, maar ook naar vragen als:
- wie heeft controle over de data;
- wie profiteert ervan;
- hoe blijven lokale energiesystemen veerkrachtig?
Menno van de Lagemaat van Alliander gaf een interactieve lezing die aanzette tot nadenken over over AI Ethics & Compliance.
Nieuwe technologie ontwikkelen en data delen biedt grote kansen. Tegelijk vraagt het om zorgvuldige keuzes. Daarom moeten we steeds opnieuw de vraag stellen: kan het, mag het volgens de wet én willen we het ook? Welke waarden versterkt technologie en welke staan juist onder druk?
Pas als we die afweging bewust maken, kunnen we met overtuiging zeggen: ja, dit is een stap die we moeten zetten.
Een van de laatste sprekers was Trung Nguyen. Hij vertelde dat een deel van de oplossing voor de problematiek rondom het elektriciteitsnetwerk dichterbij ligt dan je denkt: in de gebouwen die er al staan.
In dit onderzoek bekijken we hoe utiliteitsgebouwen actief kunnen bijdragen aan een slimmer energiesysteem. Gebouwen ‘praten’ daarbij met elkaar én met het energienet. Ze delen bijvoorbeeld wanneer ze tijdelijk minder energie kunnen gebruiken, hoe lang dat mogelijk is en tegen welke voorwaarden.
Deze aanpak heet NegoFlex: een slim onderhandelingsmodel tussen gebouwen en marktpartijen. Daarmee benutten we de flexibiliteit die al aanwezig is in systemen voor verwarming, koeling en ventilatie, zonder in te leveren op comfort voor gebruikers van het gebouw. Door gebouwen een actieve rol te geven in de energiemarkt, kunnen we netcongestie verminderen met de infrastructuur die er al is. Dat helpt om sneller ruimte te creëren op het elektriciteitsnet, zonder jarenlang te wachten op nieuwe kabels en transformatorstations.
Na de inhoudelijke lezingen testte Bart van Gennip de kennis van het publiek met een interactieve quiz. Het werd een spannende nek-aan-nekrace die pas bij de laatste vraag werd beslist. Uiteindelijk ging één winnaar er met de winst vandoor.
Stijn Hoppenbrouwers sloot het evenement af met een bedankje aan alle sprekers en een vooruitblik op het volgende Community Event in november. De exacte datum volgt nog. Houd daarom de website en de DEMAND-nieuwsbrief in de gaten voor updates.
Na een vol programma was er alle ruimte om na te praten tijdens de goed verzorgde borrel van Alliander. We kijken nu al uit naar de volgende editie.
